Nowotworów boimy się wszyscy. Dotykają młodych i starszych, aktywnych fizycznie i tych, którzy nie ćwiczą. Bogatych i biednych. Często traktujemy je jak wyrok. Z łzami w oczach przyjmujemy wiadomość, że ktoś ma raka. Również dane Światowej Organizacji Zdrowia nie napawają optymizmem. W 2015 roku około 16% śmierci było spowodowanych przez nowotwory. To około 8,8 milionów ludzi. Z drugiej strony od 30 do 50 procentom nowotworów można zapobiec [1]. To naprawdę sporo! Badania pokazują, że zapobiegać można, nie tylko odrzucając używki takie jak alkohol czy papierosy. Również odpowiednia dieta chroni przed rakiem, a nawet spowalnia rozwój komórek nowotworowych, kiedy już zachorujemy. Które produkty możemy uznać za antynowotworowe? I co odpowiada za ich „magiczne” działanie?

Zielona herbata

zielona herbata na nowotwór

O zaletach zielonej herbaty mówi się naprawdę dużo. I słusznie. Ten niezwykły napój pomaga w walce z otyłością i cukrzycą [2]. Chroni również przed nowotworami. Zielona herbata zawiera związki zwane katechinami. Jeden z nich epigallocatechin galusan (w skrócie EGCG) należy do najsilniejszych związków, które przeciwdziałają powstawaniu naczyń krwionośnych, zasilających komórki rakowe. EGCG blokuje też receptory komórek (możemy je porównać do małych guziczków na powierzchni komórek, które odbierają i wysyłają informacje np. o tworzeniu nowych komórek). Jeśli są zablokowane, nie powstają nowe komórki [3]. W jednym z badań działano wyizolowanym z zielonej herbaty EGCG na kilka szczepów komórek nowotworowych. Okazało się, że związek ten zwalnia postęp białaczki, raka prostaty, nerek, skóry i jamy ustnej [4]. Zielona herbata usuwa też z organizmu związki rakotwórcze (kancerogenne). W badaniach wykazano, że u myszy zielona herbata zablokowała działanie związków kancerogennych, które wywoływały raka piersi, płuc, przełyku, żołądka i okrężnicy [4]. Ile zielonej herbaty należy pić, by chronić się przed nowotworami? Wystarczy dwie lub trzy filiżanki dziennie, aby krew obfitowała w katechiny. Najlepiej parzyć ją przez 10 minut (by uwolnić katechiny), a następnie wypić w ciągu godziny – po godzinie traci prozdrowotne polifenole. Duże znaczenie ma jakość zielonej herbaty – w sklepie wybierajcie herbaty liściaste, a nie ekspresowe.

Kurkuma

kurkuma na nowotwór

Z korzenia kurkumy otrzymujemy żółty proszek, stosowany chętnie w kuchni azjatyckiej jako przyprawa. Zawiera on kurkuminę – związek odpowiedzialny za antyrakowe właściwości kurkumy. Kurkumina ogranicza wzrost wielu rodzajów raka: okrężnicy, wątroby, żołądka oraz jajników. Zmusza ona również komórki nowotworowe do apoptozy (czyli zaprogramowanego samobójstwa, podczas którego komórki rakowe same się niszczą). U myszy kurkumina zapobiegała kilku rodzajom nowotworów, spowodowanych przez chemiczne związki rakotwórcze [5]. Według badań znacznie ograniczył przerzuty. Guzy co prawda nadal występowały, ale nie były w stanie się rozprzestrzeniać i nie stanowiły zagrożenia dla organizmu [6]. Hindusi, którzy włączają do swojej diety kurkumę (spożywając choćby znane wszystkim curry), zapadają na raka płuc osiem razy rzadziej, a na nowotwór piersi pięć razy rzadziej niż mieszkańcy Zachodu [7]. Trzeba zaznaczyć, że kurkuma musi zostać zmieszana z czarnym pieprzem, by została przyswojona. Idealnym sposobem byłoby wymieszanie kurkumy i czarnego pieprzu z łyżką oleju roślinnego (najlepiej rzepakowego, z siemienia lnianego lub z oliwy z oliwek). Taką mieszankę możemy dodać np. do sosu sałatkowego. Pieprzem i kurkumą można doprawiać zupy.

Maliny, wiśnie i jagody

jagody na nowotwór

Dobra informacja dla wszystkich wielbicieli owoców. Maliny oraz truskawki zawierają kwas elagowy – polifenol, który znacznie spowolnił rozwój guzów nowotworowych u myszy poddanych badaniom. Kwas elagowy sprawia, że naczynia krwionośne, które są niezbędne komórkom nowotworowym do przeżycia, rozwijają się wolniej [8]. Kwas elagowy usuwa również niektóre kancerogenne substancje ze środowiska komórek. Dzięki temu, toksyny nie powodują mutacji materiału genetycznego [8]. Innymi owocami, które również możemy uznać za przeciwnowotworowe, są wiśnie. Te niewielkie, czerwone owoce zawierają kwas D-glukarowy. Związek ten umożliwia odtruwanie organizmu [9]. Zbawienne korzyści przynoszą też jagody. Zawarte w nich antocjanidyna i proantocyjanidyny zmuszają komórki nowotworowe do popełnienia samobójstwa (apoptozy) [9]. Są szczególnie skuteczne w przypadku raka okrężnicy. Proantocyjanidyny występują również w gorzkiej czekoladzie (minimum 70% kakao), cynamonie i żurawinie. Jagody, maliny i wiśnie warto spożywać same (mają niewielki indeks glikemiczny, więc nie wywołują gwałtownych zmian poziomu glukozy we krwi), dodawać je do sałatek owocowych, ciast lub śniadań. Zamrażanie nie niszczy substancji antyrakowych zawartych w wyżej wymienionych owocach, więc mrożonki świetnie sprawdzą się, gdy zabraknie świeżych owoców.

Zioła

zioła

Mięta, oregano, tymianek, bazylia i rozmaryn zawierają terpeny. Są to związki, które nadają ziołom charakterystyczny aromat. Udowodniono, że terpeny nie tylko odpowiadają za piękny zapach ziół, ale przyczyniają się też do obumierania lub ograniczenia rozwoju komórek nowotworowych. W rozmarynie występuje terpen o nazwie karnozol. Naukowcy z National Cancer Institute (USA) wykazali, że ekstrakt z rozmarynu wspomaga chemioterapię. W badaniach prowadzonych na kulturach tkanek karnozol zmniejszył oporność komórek raka piersi na chemioterapię [10]. Bazylia, oregano czy rozmaryn to zioła chętnie stosowane w kuchni włoskiej. Świetnie sprawdzą się jako dodatek do makaronów, domowej pizzy, zapiekanek, wytrwanych omletów. Warto używać ich również w lekkich  sosach sałatkowych. Włączenie ich do swojej diety pozwoli wam odkryć nowe smaki. Łatwiej będzie zrezygnować też z soli, która jest dodawana (podobnie jak cukier) niemal wszędzie.

Warzywa krzyżowe

kapusta

Do warzyw krzyżowych zaliczmy: brokuły, kalafior, kapustę i brukselki. Zawierają one sulforafan oraz indolo-3-karbinole – związki o działaniu antynowotworowym. Substancje te nie pozwalają zarodkowym komórkom nowotworowym przekształcać się w złośliwe. Ułatwiają też obumieranie komórek nowotworowych i blokują powstawanie naczyń krwionośnych. [11, 12]. Należy pamiętać, by nie gotować brokułów, kapusty, czy kalafiora, gdyż proces ten niszczy zawarte w warzywach antynowotworowe związki. Aby zachować dobroczynne substancje, dobrze jest dusić je krótko pod przykryciem lub wstawić do parowaru na 5-10 minut. Menu warto wzbogacać o warzywa, nie tylko ze względu na antynowotworowe działanie. Stanowią one niezastąpione źródło witamin, antyoksydantów, a ich niska kaloryczność ułatwia odchudzanie. Jak jeść więcej warzyw? O tym przeczytacie tutaj.

Najlepiej włączać do codziennej diety wszystkie wymienione produkty. Spożywając je, możemy bronić się przed atakiem nowotworów na różne sposoby:

  • Neutralizując substancje kancerogenne
  • Wspierając nasz układ odpornościowy
  • Blokując powstawanie nowych naczyń krwionośnych potrzebnych komórkom rakowym do rozwoju
  • Blokując mechanizmy pozwalające komórkom nowotworowym atakować sąsiednie tkanki
  • Wzmacniając działanie czynników wspomagających obumieranie komórek nowotworowych

Czy wiedzieliście, że te produkty mogą ochronić was przed rakiem? Jecie je często, czy raczej okazjonalnie? Piszcie w komentarzach. 😊

Źródła

[1] http://www.who.int/cancer/en/

[2] Suzuki Y., Miyoshi N., Isemura M.: Health-promoting effects of green tea. Proc. Jpn. Acad. Ser. B. Phys. Biol. Sci., 2012; 88: 88–101;

[3] Cao Y., Cao R.: Angiogenesis inhibited by drinking tea. Nature, 1999; 398: 381;

[4] Demeule M., Annabi B., Michaud-Levesque J., Lamy S., Beliveau R.: Dietary prevention of cancer: Anticancer and antiangiogenic properties of green tea polyphenols. Med. Chem. Rev., 2005; 2: 49–58;

[5] Aggarwal B.B., Ichikawa H., Garodia P., Weerasinghe P., Sethi G., Bhatt I.D., Pandey M.K., Shishodia S., Nair M.G.: From traditional Ayurvedic medicine to modern medicine: identification of therapeutic targets for suppression of inflammation and cancer. Expert Opin. Ther. Targets, 2006; 10: 87–118;

[6] Aggarwal B.B., Shishodia S., Takada Y., Banerjee S., Newman R.A., Bueso-Ramos C.E., Price J.E.: Curcumin suppresses the paclitaxel-induced nuclear factor-??B pathway in breast cancer cells and inhibits lung metastasis of human breast cancer in nude mice. Clin. Cancer Res., 2005; 11: 7490–7498;

[7] Ferlay J., Soerjomataram I., Dikshit R., Eser S., Mathers C., Rebelo M., Parkin D.M., Forman D., Bray F.: Cancer incidence and mortality worldwide: Sources, methods and major patterns in GLOBOCAN 2012. Int. J. Cancer, 2015; 136: E359–E386;

[8] Labrecque L., Lamy S., Chapus A., Mihoubi S., Durocher Y., Cass B., Bojanowski M.W., Gingras D., Béliveau R.: Combined inhibition of PDGF and VEGF receptors by ellagic acid, a dietary-derived phenolic compound. Carcinogenesis, 2005; 26: 821–826;

[9] Hanausek M., Walaszek Z., Slaga T.J.: Detoxifying cancer causing agents to prevent cancer. Integr. Cancer Ther., 2003; 2: 139–144;

[10] Plouzek C.A., Ciolino H.P., Clarke R., Yeh G.G.: Inhibition of P-glycoprotein activity and reversal of multidrug resistance in vitro by rosemary extract. Eur. J. Cancer, 1999; 35: 1541–1545;

[11] Cover C.M., Hsieh S.J., Cram E.J., Breast H., Cells C., Hong C., Riby J.E., Bjeldanes L.F., Firestone G.L.: Indole-3-Carbinol and Tamoxifen Cooperate to Arrest the Cell Cycle of MCF-7 Human Breast Cancer Cells Indole-3-Carbinol and Tamoxifen Cooperate to Arrest the Cell Cycle of MCF-7. 1999; 2: 1244–1251;

[12] Gamet-Payrastre L., Li P., Lumeau S., Cassar G., Dupont M. a, Chevolleau S., Gasc N., Tulliez J., Tercé F.: Sulforaphane, a naturally occurring isothiocyanate, induces cell cycle arrest and apoptosis in HT29 human colon cancer cells. Cancer Res., 2000; 60: 1426–1433.

Podobne wpisy Zobacz również

Dodaj komentarz

Bądź pierwszy!

avatar
1000